Review: Panasonic S9 full-frame systeemcamera

In juni 2024 besloot Panasonic het anders aan te pakken met de Lumix S9. Een camera die klein genoeg is om zo in je dagelijkse tas te verdwijnen, maar krachtig genoeg om het op te nemen tegen full-frame zwaargewichten. De S9 gebruikt dezelfde 24,2-megapixelsensor als zijn grotere broer, de S5 II, filmt tot 6K open gate video en is verkrijgbaar in meerdere kleuren.

In deze review neemt Amy Moore van MPB de Panasonic DC-S9 mee naar Loxwood Joust om te zien hoe hij zich staande houdt op het strijdtoneel. Een evenement vol actie en kleur vormt de ideale test om te ontdekken hoe deze compacte camera omgaat met chaos. Hoe presteerde de S9 tussen ridders en narren? Heeft Panasonic te veel functies in een kleine body proberen te stoppen en daarbij een paar dingen over het hoofd gezien die er echt toe doen? Tijd om dat uit te zoeken.

Specificaties

Pluspunten

• Uitstekende beeldkwaliteit dankzij dezelfde sensor als de S5 II.

• Lichtgewicht en draagbaar full-frame ontwerp.

• Sterke kleurweergave en veel flexibiliteit in postproductie.

• Uitstekend real-time LUT-systeem voor creatieve looks.

• Solide IBIS prestaties voor video uit de hand, afhankelijk van de lens.

• Kantelbaar scherm en een prettige knopindeling voor vloggers.

Minpunten

• Geen viewfinder, flitser of hot shoe.

• Kan oververhit raken tijdens het filmen.

• Geen koptelefoonaansluiting en USB-C audio adapters werken niet.

• Micro HDMI is onpraktisch in gebruik.

• Minimale grip aan de voorkant, lastig met grotere lenzen.

• De interface kan onlogisch aanvoelen.

Ontwerp en Gebruik

Over het ontwerp en de bediening valt genoeg te zeggen. Panasonic heeft een aantal slim bedachte functies in de S9 weten te stoppen, maar een paar ontwerpkeuzes zorgen ervoor dat de camera niet zo capabel aanvoelt als hij eigenlijk is. Of beter gezegd, ze maken het lastiger om dat potentieel er in de praktijk ook echt uit te halen.

Dat maakt de S9 soms wat frustrerend. Het is een van de kleinste full-frame camera’s die je kunt kopen en hij ziet er bovendien erg goed uit, met meerdere kleurvarianten en een minimalistische uitstraling. Maar wanneer design de boventoon voert, kan de gebruiksvriendelijkheid daar onder lijden.

De vrijwel afwezige grip aan de voorkant zorgt ervoor dat de camera met zwaardere lenzen niet heel zeker in de hand ligt, tenzij je een SmallRig of grip van een andere fabrikant toevoegt. De vereenvoudigde bediening brengt ook compromissen met zich mee. Je krijgt één instelwiel bovenop en een achterste draaiknop, maar geen aparte bediening voor ISO of diafragma. Als je gewend bent aan een setup met drie instelwielen, mis je hier directe controle over je instellingen.

Tegelijkertijd zijn er duidelijke pluspunten. De recordknop zit op een logische plek en is goed te onderscheiden van de ontspanknop, en de LUT-knop is handig om snel creatieve looks toe te passen. Filmen of fotograferen zonder viewfinder blijft echter een nadeel. In fel licht of bij veel contrast wordt werken lastiger en volledig vertrouwen op het kantelbare scherm maakt het moeilijker om belichting en scherpte nauwkeurig te beoordelen. Het gebeurt regelmatig dat je pas bij het terugkijken ziet of een opname echt scherp was.

Tijdens het testen kwam één gedachte steeds terug. Waarom is de camera niet gewoon een fractie groter gemaakt, met een viewfinder erbij?

Batterijduur, opslag en connectiviteit

De batterijduur is betrouwbaar voor zo’n compacte body en dankzij opladen via USB-C kun je onderweg eenvoudig bijladen. Er is één UHS II SD-kaartsleuf en snelle draadloze overdracht via de Lumix Lab-app voor het synchroniseren van LUTs en het overzetten van bestanden naar je telefoon. Ideaal voor snelle social media shoots.

Zorg er wel voor dat je de camera bijwerkt naar de nieuwste firmware voordat je gaat fotograferen of filmen. Tijdens de shoot loste firmwareversie 1.3 een aantal kinderziektes op, verbeterde deze de opstartsnelheid en voegde handige kaderrichtlijnen toe.

Prestaties tijdens het fotograferen en filmen

Ik testte de S9 met een Panasonic Lumix S Pro 70-200mm f/4 OIS lens en de beeldkwaliteit was uitstekend, al bleef de focus tracking tijdens de actie overdag soms iets achter. Toen ik een Atomos Ninja V 4K aansloot, een externe monitor en recorder om een groter beeld te zien en video van hogere kwaliteit vast te leggen, werd die vertraging in de autofocus nog duidelijker merkbaar. Na het loskoppelen verdween dat grotendeels.

Wanneer een onderwerp het kader verliet en snel weer terugkwam, had de camera soms een moment nodig om opnieuw scherp te stellen. Dat is net wat irritant bij snelle shoots, maar de S9 voelt zich duidelijk meer thuis op rustigere draaidagen en bij straatfotografie. Je ziet hier een voorbeeld van in de foto van een vrolijke, snel bewegende Yorkshire Terrier. De scherpte op de kop zit er nét niet helemaal op.

Omdat de S9 geen viewfinder heeft, had ik dat al genoeg benadrukt, is het volgen van snel bewegende onderwerpen op het achterscherm extra lastig. Dat is opvallend, want het PDAF systeem, Phase Detection Autofocus, is identiek aan dat van de Panasonic S5 II. Op sommige momenten voelde het alsof de camera zichzelf tegenwerkte. Hij wil compact en eenvoudig zijn, terwijl hij tegelijk de kracht meedraagt van zijn grotere broers.

Beeldkwaliteit

Hoewel de beeldkwaliteit erg goed is, maakt het kleine, reflecterende achterscherm het lastiger om tijdens het fotograferen goed te beoordelen hoe sterk de beelden echt zijn. Foto’s zien er uitstekend uit, met rijke kleuren, sterke prestaties bij weinig licht en veel flexibiliteit bij het werken met RAW. JPEG-bestanden komen schoon en contrastrijk uit de camera, met groenen en gelen die net iets warmer ogen.

Video

Ondanks het compacte formaat erft de S9 een aantal opvallend sterke videofuncties van de S5 II en de Panasonic DC-S1H. Hij filmt in 6K open gate, ondersteunt 10 bit 4:2:2, biedt anamorfische modi en heeft MP4 Lite voor snelle, smartphonevriendelijke sharing. Ook het Real Time LUT systeem is aanwezig, waarmee je creatieve looks alvast kunt bekijken voordat je begint met opnemen.

De open gate functie is hier de echte gamechanger. In plaats van de boven en onderkant van de sensor af te snijden, zoals bij een standaard 16:9 opname, gebruikt de S9 het volledige 3:2 sensoroppervlak. Dat levert een frame op van 5952 x 3968 waarmee je werkt. Je filmt één keer en maakt later zowel horizontale als verticale versies, zonder detail te verliezen. Voor creators die meerdere platforms combineren, maakt dat het werk een stuk eenvoudiger.

Tegelijkertijd zijn er een paar kanttekeningen. Er is geen aansluiting voor een koptelefoon en USB C audio adapters werkten tijdens het testen niet. De micro HDMI aansluiting is onhandig en zonder actieve koeling bereikt de camera zijn limiet na ongeveer tien minuten 6K open gate of zo’n vijftien minuten 4K, waarna hij moet afkoelen. Oververhitting ligt op de loer en dat is simpelweg frustrerend.

Voor snelle content zoals travel vlogs of B roll is de S9 prima inzetbaar, mits je er een kleine externe setup omheen bouwt. Goed gerigged heeft de S9 intern genoeg videokracht om zich te bewijzen als compacte filmmaking tool wanneer dat nodig is.

Real Time LUTs en Lumix Lab Workflow

Een van de leukste onderdelen van werken met de S9 is het LUT systeem, dus daar duiken we graag wat dieper in. LUTs, Lookup Tables, zijn presets die direct de kleur, toon en sfeer van foto’s en video aanpassen. Met de LUT knop zie je creatieve looks meteen terug en via de Lumix Lab app upload of maak je eenvoudig en snel je eigen LUTs.

Dit systeem is veel flexibeler dan traditionele film simulaties. Je kunt kleurrespons, contrast en de algehele toon direct in de camera aanpassen en die combineren met korrel en ruisonderdrukking als je een meer filmische look wilt creëren. De hoeveelheid creatieve controle is bijna verbazingwekkend en ik durf het wel te zeggen, flexibeler dan de film simulaties van Fujifilm. Voor creators die gewend zijn te graden in Lightroom of DaVinci voelt deze workflow modern en intuïtief aan. Netjes gedaan, Panasonic.

Tip: Heb je Lightroom presets die je al graag gebruikt, dan kun je deze omzetten naar LUTs en op de S9 laden. Zo krijg je eenvoudig een vertrouwde look direct uit de camera.

Lenzen en bedieningscombinaties

De Panasonic S 18–40mm f/4.5–6.3 is hier de meest logische match. Deze lens houdt de S9 min of meer zakformaat en biedt tegelijk een praktisch zoombereik. Ook de compactere primes van Sigma passen goed bij de camera. Denk aan de Sigma 17mm f/4 DG DN L Contemporary. Ze brengen de body mooi in balans en geven de S9 precies dat wendbare, streetvriendelijke gevoel waar hij voor is bedoeld.

Zodra je zwaardere lenzen gebruikt of veel uit de hand filmt, loop je tegen de grenzen van de kleine grip aan. Een cage of extra grip verandert dan snel van “handig” naar “eigenlijk onmisbaar”. L mount lenzen zijn vaak wat groter, dus door de S9 te combineren met compacte objectieven blijft de bediening comfortabel.

Kort gezegd, houd de lenzen klein en de S9 is een plezier om mee te werken.

Voorbeeldafbeeldingen

Conclusie: is de Panasonic S9 het waard?

De Lumix S9 voelt als een camera die nog een beetje zoekende is. Hij wil tegelijk een compacte reiscamera én een kleine videotool zijn, maar weet geen van beide rollen helemaal perfect te raken. Wat hij wél zonder twijfel levert, is een beeldkwaliteit die veel groter en indrukwekkender oogt dan je op basis van het formaat zou verwachten. En eerlijk is eerlijk, je voelt hem al aankomen, mét een viewfinder had ik hier anders over gesproken.

Voor reisshooters, vloggers en creators is dit een leuke full-frame camera die uitnodigt om te experimenteren. Hij is licht, makkelijk mee te nemen en ideaal voor dagelijks gebruik. Maar net als bij de Joust geldt ook hier, zodra de actie toeneemt of het licht hard wordt, kan de S9 zich soms wat overvraagd voelen.

Alternatieven

Panasonic S5 II

Vind je het idee achter de S9 aantrekkelijk, maar wil je iets robuusters, dan is de Panasonic S5 II de logische stap omhoog. Hij is groter, heeft een viewfinder en kent in de praktijk geen echte opnamebeperkingen. Dat maakt hem een veiligere keuze voor langere shootdagen. Wel goed om te weten, de S9 biedt meer opslagruimte voor LUTs in de camera dan de S5 II.

Sony ZV-E1

Overweeg je de S9, maar zie je jezelf meer als fotograaf dan als creator waar deze camera primair op is gericht, dan kan de Sony ZV-E1 een interessanter alternatief zijn. In onze review van de Sony ZV-E1 bleek duidelijk dat dit een echte video first camera is. De autofocus is uitstekend, rolling shutter is goed onder controle en de prestaties bij weinig licht zijn sterk. De IBIS is minder krachtig, maar als je vooral video schiet, is dit een serieuze optie.

Canon EOS R8

De Canon EOS R8 biedt full-frame kwaliteit voor een toegankelijke prijs en beschikt over een viewfinder. Hij is minder uitgesproken gericht op creators dan de S9, maar wel praktisch, gebruiksvriendelijk en levert uitstekende foto’s met degelijke videoprestaties.

Nikon Zf

Zoek je een klassieke uitstraling gecombineerd met moderne prestaties, dan heeft de Nikon Zf veel aantrekkingskracht. Goede IBIS, een volwaardige viewfinder en prettige handling. Hij is groter en duurder, maar voor fotografen is het een verleidelijke keuze als je net wat verder wilt gaan. Kleine side note voor de esthetisch ingestelde shooters, dit is ook een van de beste digitale camera’s voor filmachtige fotografie.

Fujifilm X100VI

De Panasonic S9 is een full-frame camera, terwijl de Fujifilm X100VI een APS-C camera is. Daar staat tegenover dat de X100VI een 40 megapixel APS-C sensor heeft, versus 24 megapixel full-frame bij de S9. In onze review van de Fujifilm X100VI merkten we op dat de vaste lens en het film simulation workflow zorgen voor een totaal andere manier van werken. Hij is fantastisch voor straat en reisfotografie, maar biedt niet de flexibiliteit van verwisselbare lenzen of de uitgebreide video-opties die de S9 wel heeft.

Lees meer camerareviews op onze MPB Blog.